TỔNG HỢP ĐIỂM MỚI TRONG LUẬT SỐ 131/2025/QH15 SỬA ĐỔI, BỔ SUNG MỘT SỐ ĐIỀU CỦA LUẬT SỞ HỮU TRÍ TUỆ

Ngày 01/04/2026 vừa qua đánh dấu thời điểm Luật số 131/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật sở hữu trí tuệ (Luật SHTT 2025) chính thức có hiệu lực. Lần sửa đổi này có ý nghĩa đáp ứng các yêu cầu của Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – Liên minh Châu Âu (EVFTA) . Theo đó, Luật SHTT 2025 đã trình bày hơn 70 điều khoản sửa đổi, bổ sung. Sau đây ANLIS xin điểm qua một số nội dung chính của các thay đổi theo 06 nhóm như sau:

Nhóm điểm mới về thủ tục liên quan đến quyền Sở hữu công nghiệp

– Bãi bỏ thủ tục liên quan đến Quyết định chấp nhận đơn hợp lệ, đơn được chấp nhận về hình thức sẽ lập tức được chuyển để công bố. Ngày đơn hợp lệ (đơn được coi là hợp lệ về hình thức) cũng là ngày chuyển công bố (ngày đơn được chuyển để công bố).

– Đơn đăng ký sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, nhãn hiệu bị từ chối cấp văn bằng bảo hộ vì không hợp lệ về hình thức bị coi là chưa từng được nộp, nhưng có thể sử dụng làm căn cứ yêu cầu hưởng quyền ưu tiên.

– Rút ngắn thời hạn công bố đơn; thời hạn thẩm định nội dung; thời hạn công bố Quyết định cấp, chấm dứt, hủy bỏ, sửa bằng trên Công báo; thời hạn nộp ý kiến phản đối cấp bằng (chi tiết như thể hiện tại Bảng 1.)

260402. Anh 1 Bang tong hop thay doi thoi gian

– Bổ sung cơ chế Thẩm định nhanh trong 03 tháng từ ngày công bố đơn đối với nhãn hiệu và kiểu dáng công nghiệp (nhưng cơ chế này còn phải chờ hướng dẫn cụ thể từ Nghị định)

– Thời hạn nộp yêu cầu thẩm định nội dung đối với đơn sáng chế tính từ ngày ưu tiên được rút ngắn từ 42 tháng xuống còn 36 tháng.

Nhóm điểm mới về quyền Sở hữu trí tuệ với trí tuệ nhân tạo (AI)

– Chính phủ sẽ ban hành quy định cụ thể về việc phát sinh, xác lập quyền SHTT đối với các đối tượng được tạo ra với sự hỗ trợ của AI.

– Cho phép công chúng sử dụng dữ liệu liên quan đến các đối tượng SHTT đã công bố để nghiên cứu khoa học, thử nghiệm, huấn luyện AI.

– Từ chối cấp, hủy bỏ hiệu lực văn bằng bảo hộ nếu tác giả sáng chế, tác giả kiểu dáng công nghiệp không phải là con người.

Nhóm điểm mới về quyền tác giả, quyền liên quan

– Bổ sung thêm đối tượng không được bảo hộ quyền tác giả “khẩu hiệu, ý tưởng, tên tác phẩm một cách độc lập”.

– Sửa định nghĩa “nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình”: từ chủ thể trực tiếp thực hiện việc định hình lần đầu âm thanh, hình ảnh; thành chủ thể khởi xướng và có trách nhiệm với việc định hình lần đầu âm thanh, hình ảnh.

– Sửa đổi quy định về việc sao chép, sửa đổi chương trình máy tính (CTMT): Tác giả và chủ sở hữu CTMT có thể thỏa thuận bằng văn bản về việc sửa chữa, nâng cấp CTMT. Người sử dụng hợp pháp CTMT có thể sao chép thêm 1 bản dự phòng.

Nhóm điểm mới về quyền sở hữu công nghiệp

– Các nhãn hiệu là dấu hiệu chỉ nguồn gốc địa lý quốc gia Việt Nam bị coi là không có khả năng phân biệt.

– Mở rộng đối tượng được bảo hộ kiểu dáng công nghiệp, cho phép bảo hộ: (i) kiểu dáng riêng phần (bảo hộ bộ phận không tách rời của sản phẩm, ví dụ như họa tiết trên chiếc áo); (ii) kiểu dáng phi vật lý (chẳng hạn giao diện, biểu tượng đồ họa, vật phẩm trong game).

– Tính mới của kiểu dáng công nghiệp sẽ không bị mất nếu được nộp trong vòng 06 tháng kể từ khi được bộc lộ công khai nói chung (trước đây phải là bộc lộ dưới dạng báo cáo khoa học, bộc lộ tại triển lãm quốc gia và quốc tế).

– Nguyên tắc nộp đơn đầu tiên là căn cứ hủy bỏ hiệu lực sáng chế, nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp (quy định cũ chỉ có sáng chế).

– Một số tài liệu liên quan đến đơn đăng ký sở hữu công nghiệp có thể được làm bằng ngôn ngữ khác, nhưng phải được dịch ra tiếng Việt khi Cục yêu cầu.

– Quy định về các trường hợp tạm dừng thẩm định nội dung đơn đăng ký sở hữu công nghiệp: (i) Người nộp đơn nộp đề nghị tạm dừng TDND đơn để yêu cầu chấm dứt hiệu lực hoặc hủy bỏ hiệu lực GCNDKNH; (ii) Có thông báo thụ lý vụ án của Tòa án có thẩm quyền về việc người thứ ba khởi kiện liên quan đến quyền đăng ký đối tượng SHCN hoặc nhãn hiệu được đăng ký với dụng ý xấu.

– Về ủy quyền đại diện trong các thủ tục liên quan đến quyền sở hữu công nghiệp, trong trường hợp văn bản ủy quyền không xác định thời hạn, thời hạn của nó được xác định theo Bộ luật dân sự – tức 01 năm.

Nhóm điểm mới về thực thi quyền sở hữu trí tuệ

– Về nguyên tắc giải quyết tranh chấp do chồng chéo giữa các đối tượng quyền SHTT, quyền phát sinh trước có thể chấm dứt quyền phát sinh sau, trao thẩm quyền áp dụng cho Tòa án.

– Buộc tiêu hủy đối với hàng giả mạo nhãn hiệu và hàng sao chép lậu.

– Bổ sung biện pháp khắc phục, biện pháp khẩn cấp tạm thời đối với hành vi xâm phạm trên không gian mạng.

– Nâng mức bồi thường thiệt hại vật chất do Tòa án xác định (trong trường hợp không thể xác định thiệt hại dựa trên căn cứ luật định) từ 500 triệu đồng lên 1 tỷ đồng.

– Sử dụng mức lương cơ sở (hiện là 2.340.000 đồng theo Nghị định 73/2024/NĐ) để tính toán mức bồi thường. Tùy theo thiệt hại, mức bồi thường dao động từ 10-100 lần mức lương cơ sở (khoảng 23 triệu đến 230 triệu, tăng nhiều lần so với quy định cũ là từ 5 đến 10 triệu đồng).